یادگیری، تربیت و آموزش مدارس در هزاره سوم 2 پیاپی 5 2025 07 23 Elucidating the Role of Blended Learning in Enhancing the Effectiveness of Teaching–Learning Processes تبیین نقش آموزش تلفیقی در افزایش اثربخشی فرایندهای یاددهی–یادگیری 1 10 10.61838/jltestm.34 EN الهام نیک‌روش گروه برنامه‌ریزی آموزشی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران نرگس شریفی گروه برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران حمیدرضا شمس گروه برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه قم، قم، ایران Journal Article 2025 05 29 <p>This study aimed to examine and clarify the role of blended learning in improving the effectiveness of teaching–learning processes in contemporary educational settings. The research employed a qualitative analytical review design. Data were collected through a systematic review of 15 peer-reviewed articles related to blended learning and learning effectiveness. Data analysis was conducted using NVivo version 14 with a qualitative content analysis approach, including open, axial, and selective coding. The analytical process continued until theoretical saturation was achieved, allowing extraction and organization of concepts, subcategories, and main categories. The results indicated that blended learning, by creating an integrated learning framework, combining diverse instructional methods, enhancing active learner roles, and redesigning learning environments, improves learning quality, deepens conceptual understanding, develops critical thinking skills, and strengthens motivation and engagement. Additionally, this approach empowers teachers professionally, enhances teacher–student interactions, and increases teacher job satisfaction. At the institutional level, blended learning promotes educational equity, system flexibility, and resource efficiency, providing the necessary context for preparedness and responsiveness to environmental changes. By leveraging the advantages of both face-to-face and online learning, blended learning not only enhances the effectiveness of teaching–learning processes but also produces positive organizational and institutional outcomes. The findings of this study can guide educators, planners, and policymakers in designing flexible, dynamic, and effective learning environments.</p> <p>هدف این مطالعه، بررسی و تبیین نقش آموزش تلفیقی در ارتقای اثربخشی فرایندهای یاددهی–یادگیری در محیط‌های آموزشی معاصر است. این پژوهش از نوع مطالعه مروری کیفی و تحلیلی است. داده‌ها صرفاً از طریق مرور نظام‌مند 15 مقاله علمی معتبر مرتبط با آموزش تلفیقی و اثربخشی یادگیری جمع‌آوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار NVivo نسخه 14 و با رویکرد تحلیل محتوای کیفی شامل کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام گرفت. فرایند تحلیل تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت تا مفاهیم، زیرمفاهیم و مقوله‌های اصلی استخراج و سامان‌دهی شوند. نتایج نشان داد که آموزش تلفیقی با ایجاد چارچوب یادگیری یکپارچه، تلفیق روش‌های تدریس متنوع، ارتقای نقش فعال یادگیرنده و بازطراحی محیط‌های آموزشی، موجب افزایش کیفیت یادگیری، تعمیق مفاهیم، توسعه مهارت‌های تفکر انتقادی و تقویت انگیزش و مشارکت تحصیلی می‌شود. همچنین، این رویکرد توانمندسازی حرفه‌ای معلمان، بهبود تعامل معلم–دانش‌آموز و ارتقای رضایت شغلی آنان را به دنبال دارد. در سطح نهادی، آموزش تلفیقی موجب ارتقای عدالت آموزشی، انعطاف‌پذیری نظام‌های آموزشی و بهره‌وری منابع می‌شود و بستر لازم برای آمادگی و پاسخگویی به تحولات محیطی را فراهم می‌آورد. آموزش تلفیقی با بهره‌گیری همزمان از مزایای آموزش حضوری و الکترونیکی، علاوه بر ارتقای اثربخشی فرایندهای یاددهی–یادگیری، می‌تواند پیامدهای مثبت سازمانی و نهادی نیز ایجاد کند. یافته‌های این مطالعه می‌تواند به برنامه‌ریزان، معلمان و سیاست‌گذاران آموزشی در طراحی محیط‌های یادگیری منعطف، پویا و کارآمد کمک کند.</p> https://jltestm.com/index.php/jltestm/article/download/34/27