یادگیری، تربیت و آموزش مدارس در هزاره سوم در دست انتشار 1405 01 01 Intelligent Learning Architecture: Designing an AI-Based Adaptive Learning Model to Enhance Students’ Self-Regulation, Academic Engagement, and Achievement معماری یادگیری هوشمند: طراحی الگوی یادگیری انطباقی مبتنی بر هوش مصنوعی برای ارتقای خودتنظیمی، درگیری تحصیلی و پیشرفت دانش‌آموزان FA علی‌رضا محسنی‌فر گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران سمیه سادات علوی گروه علوم تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Journal Article <p>The rapid development of artificial intelligence has created new opportunities for schools to move beyond standardized instruction toward personalized learning. This proposed study aims to design and evaluate an AI-based adaptive learning model intended to improve students’ academic self-regulation, engagement, and educational achievement. Within the proposed model, content difficulty, feedback type, instructional pace, and learning pathways will be adjusted according to each student’s performance, needs, and behavioral patterns. A mixed-methods design will be employed in two phases: model development and effectiveness evaluation. The quantitative phase will compare students receiving adaptive AI-supported instruction with those receiving conventional instruction, while the qualitative phase will explore students’ and teachers’ experiences regarding effectiveness, fairness, usability, and implementation challenges. The proposed model is expected to strengthen learner autonomy, reduce educational gaps, and promote more meaningful student participation in the learning process.</p> <p>گسترش فناوری‌های هوش مصنوعی، امکان عبور از الگوهای آموزشی یکسان و حرکت به‌سوی یادگیری شخصی‌سازی‌شده را در مدارس فراهم کرده است. پژوهش پیشنهادی حاضر با هدف طراحی و آزمون یک الگوی یادگیری انطباقی مبتنی بر هوش مصنوعی برای ارتقای خودتنظیمی، درگیری تحصیلی و پیشرفت آموزشی دانش‌آموزان انجام می‌شود. در این الگو، سطح دشواری محتوا، نوع بازخورد، سرعت ارائه مطالب و مسیر یادگیری بر اساس عملکرد، نیازها و الگوهای رفتاری هر دانش‌آموز تنظیم خواهد شد. مطالعه با رویکرد آمیخته و در دو مرحله طراحی مدل و ارزیابی اثربخشی آن اجرا می‌شود. در بخش کمی، دانش‌آموزان در گروه‌های آموزش هوشمند و آموزش متعارف مقایسه خواهند شد و در بخش کیفی، تجربه دانش‌آموزان و معلمان از کارآمدی، عدالت و چالش‌های این شیوه بررسی می‌شود. انتظار می‌رود الگوی پیشنهادی، ضمن تقویت استقلال یادگیرنده، به کاهش شکاف‌های آموزشی و افزایش مشارکت معنادار دانش‌آموزان در فرایند یادگیری کمک کند.</p>