یادگیری، تربیت و آموزش مدارس در هزاره سوم 3 پیاپی 7 1405 02 01 Identifying the Components of Institutionalizing Spirituality with an Ethical Climate Approach in the Education Organization شناسایی مؤلفه‌های نهادینه‌سازی معنویت با رویکرد جو اخلاقی در سازمان آموزش و پرورش 1 28 FA فاطمه نیکنام فدافن گروه علوم تربیتی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. نازیا سادات ناصری گروه علوم تربیتی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. فریده هاشمیان‌نژاد گروه علوم تربیتی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. Journal Article 1404 11 28 <p>This study aimed to identify and explain the components involved in the institutionalization of organizational spirituality, with particular emphasis on the role of ethical climate, and to develop a framework appropriate to the structural and managerial context of the Education Organization of Razavi Khorasan Province. This applied study employed a qualitative content-analysis approach. The study population consisted of university academics, specialists, managers, and educational experts with scholarly or professional experience in organizational spirituality and ethical climate. Participants were selected through purposive sampling, and semi-structured interviews continued until theoretical saturation was achieved. Data were collected through documentary analysis and expert interviews. Open and axial coding procedures were used to analyze the qualitative data, with similar concepts repeatedly reviewed, compared, and organized into higher-order categories. Overall, 114 initial codes were extracted from 466 interview segments and subsequently classified into 10 principal categories. The analytical findings indicated that the institutionalization of organizational spirituality is shaped by the interaction of individual, occupational, organizational, and extra-organizational factors, behavioral indicators of spirituality, supportive strategies, organizational and occupational deficiencies, and performance-related outcomes. Among the identified categories, extra-organizational supportive strategies had the greatest conceptual prominence, with 117 assigned codes, followed by extra-organizational deficiencies with 73 codes and organizational factors with 56 codes. Extra-organizational deficiencies, occupational factors, extra-organizational factors, and individual factors were also among the most pervasive categories. The findings further indicated that an appropriate ethical climate characterized by value orientation, trust, justice, accountability, meaningful work, and work conscience facilitates the institutionalization of spirituality. Such institutionalization was associated with organizational development, stronger organizational commitment, greater creativity, employee retention, and improved performance. Institutionalizing spirituality in educational organizations is a multidimensional and multilevel process that requires alignment between ethical norms, supportive policies, organizational structures, occupational conditions, and individual values. Accordingly, educational managers should systematically integrate spirituality and ethical-climate components into policymaking, human-resource management, professional development, performance evaluation, and organizational transformation initiatives.</p> <p>هدف پژوهش حاضر شناسایی و تبیین مؤلفه‌های نهادینه‌سازی معنویت سازمانی با تأکید بر نقش جو اخلاقی و ارائه چارچوبی متناسب با ساختار و الزامات سازمان آموزش و پرورش استان خراسان رضوی بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و با رویکرد کیفی و روش تحلیل محتوا انجام شد. جامعه پژوهش را استادان دانشگاه، متخصصان و مدیران آموزش و پرورش دارای تجربه و سابقه علمی در حوزه معنویت سازمانی و جو اخلاقی تشکیل دادند. مشارکت‌کنندگان به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و فرایند مصاحبه تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. داده‌ها از طریق مطالعه اسنادی و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری شدند. برای تحلیل داده‌ها، کدگذاری باز و محوری به‌کار رفت و مفاهیم مشابه پس از بازبینی مستمر در قالب مقوله‌های اصلی دسته‌بندی شدند. در مجموع، 114 کد اولیه از 466 بخش مصاحبه استخراج شد و در قالب 10 مقوله اصلی سازمان‌دهی گردید. تحلیل نهایی نشان داد نهادینه‌سازی معنویت سازمانی از تعامل مجموعه‌ای از عوامل فردی، شغلی، سازمانی و برون‌سازمانی، شاخص‌های رفتاری معنویت، راهبردهای حمایتی، نارسایی‌های سازمانی و شغلی و پیامدهای عملکردی شکل می‌گیرد. در میان مقوله‌های استخراج‌شده، راهبردهای حمایتی برون‌سازمانی با 117 کد بیشترین وزن مفهومی را داشت و پس از آن نارسایی‌های برون‌سازمانی با 73 کد و عوامل سازمانی با 56 کد قرار گرفتند. همچنین، نارسایی‌های برون‌سازمانی، عوامل شغلی، عوامل برون‌سازمانی و عوامل فردی از فراگیرترین مقوله‌ها بودند. یافته‌ها نشان دادند شکل‌گیری جو اخلاقی مناسب، همراه با ارزش‌محوری، اعتماد، عدالت، مسئولیت‌پذیری، معناداری شغلی و وجدان کاری، زمینه نهادینه‌شدن معنویت را تقویت می‌کند و می‌تواند به بالندگی سازمانی، افزایش تعهد، خلاقیت، ماندگاری کارکنان و بهبود عملکرد منجر شود. نهادینه‌سازی معنویت در آموزش و پرورش پدیده‌ای چندسطحی است که صرفاً با تأکید بر ویژگی‌های فردی تحقق نمی‌یابد، بلکه مستلزم هم‌راستایی سیاست‌های حمایتی، ساختارهای سازمانی، شرایط شغلی و هنجارهای اخلاقی است؛ بنابراین، مدیران آموزشی باید مؤلفه‌های معنویت و جو اخلاقی را به‌صورت یکپارچه در سیاست‌گذاری، مدیریت منابع انسانی، توسعه حرفه‌ای، ارزیابی عملکرد و برنامه‌های تحول سازمانی لحاظ کنند.</p> https://jltestm.com/index.php/jltestm/article/download/52/32