یادگیری، تربیت و آموزش مدارس در هزاره سوم 1 پیاپی 1 2024 11 22 Analyzing the Evolution of Educational Assessment Approaches from Traditional Testing to Evidence-Based Formative Assessment تحلیل تحول رویکردهای ارزشیابی آموزشی از سنجش سنتی به ارزشیابی تکوینی مبتنی بر شواهد یادگیری 1 9 10.61838/jltestm.6 EN الهام رضوانی گروه آموزش بزرگسالان، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران پویان نیک‌اندیش گروه برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Journal Article 2024 09 25 <p>This study aims to comprehensively analyze the conceptual and functional transformation of educational assessment and explain the role of evidence-based formative assessment in improving learning quality. This research adopted a qualitative review design using thematic analysis based on a systematic literature review. Fifteen high-quality scholarly articles were purposively selected until theoretical saturation was achieved. Data were analyzed through open, axial, and selective coding using NVivo 14 software. The findings revealed that the shift from traditional assessment to evidence-based formative assessment enhances deep learning, cognitive engagement, self-efficacy, instructional decision-making, educational equity, and transforms school culture from score-oriented to learning-oriented. Learning evidence and constructive feedback emerged as central mechanisms of this transformation. Evidence-based formative assessment constitutes a fundamental pillar of effective educational systems and plays a decisive role in the sustainable improvement of learning quality.</p> <p>هدف این پژوهش تحلیل جامع تحول مفهومی و کارکردی ارزشیابی آموزشی و تبیین نقش ارزشیابی تکوینی مبتنی بر شواهد یادگیری در بهبود کیفیت یادگیری است. این مطالعه یک پژوهش مروری کیفی با رویکرد تحلیل مضمون است که بر اساس مرور نظام‌مند ادبیات علمی انجام شد. جامعه پژوهش شامل مقالات معتبر حوزه ارزشیابی آموزشی و یادگیری مبتنی بر شواهد بود که با روش نمونه‌گیری هدفمند تعداد ۱۵ مقاله منتخب تا دستیابی به اشباع نظری انتخاب گردید. داده‌ها از طریق تحلیل متون علمی گردآوری و با استفاده از نرم‌افزار NVivo نسخه ۱۴ در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. نتایج نشان داد که گذار از ارزشیابی سنتی به ارزشیابی تکوینی موجب ارتقای یادگیری عمیق، افزایش درگیری شناختی، تقویت خودکارآمدی، بهبود تصمیم‌گیری آموزشی، توسعه عدالت آموزشی و تغییر فرهنگ مدرسه از نمره‌محوری به یادگیری‌محوری شده است. شواهد یادگیری و بازخورد سازنده نقش محوری در موفقیت این تحول دارند. ارزشیابی تکوینی مبتنی بر شواهد یادگیری به‌عنوان زیربنای نظام‌های آموزشی اثربخش شناخته می‌شود و نقش تعیین‌کننده‌ای در بهبود پایدار کیفیت یادگیری ایفا می‌کند.</p> https://jltestm.com/index.php/jltestm/article/download/6/6