یادگیری، تربیت و آموزش مدارس در هزاره سوم 3 پیاپی 8 1405 04 01 The Mediating Role of Innovative Organizational Climate in the Relationship of Knowledge-Oriented Management and Ambidextrous Behavior with Organizational Agility among School Principals in Urmia بررسی نقش میانجی جو سازمانی نوآورانه در رابطه مدیریت دانایی‌محور و رفتار دوسوتوان با چابکی سازمانی در بین مدیران مدارس شهر ارومیه 1 22 FA زهرا نجارآذری دانشجوی دکتری، گروه علمی حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی ، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران مریم سامری دانشیار، گروه علمی حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران رقیه وحدت گروه علمی حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران Journal Article 1405 01 22 <p>This study aimed to investigate the mediating role of innovative organizational climate in the relationships of knowledge-oriented management and ambidextrous behavior with organizational agility among school principals in Urmia. This applied, quantitative, cross-sectional study employed a descriptive-correlational design. The statistical population consisted of 592 school principals in Urmia during the 2025–2026 academic year, of whom 372 were selected through stratified random sampling. Data were collected using the Sharifi and Zhang Organizational Agility Questionnaire, Fazeli Knowledge-Oriented Management Questionnaire, Mom et al. Behavioral Ambidexterity Questionnaire, and Siegel and Kaemmerer Innovative Organizational Climate Questionnaire. Instrument reliability was assessed using Cronbach’s alpha, while face, content, convergent, and discriminant validity were evaluated. Data were analyzed using partial least squares structural equation modeling with SPSS and SmartPLS. Structural model analysis showed that ambidextrous behavior had a significant positive effect on organizational agility (β=0.327, t=3.904, p=0.001). Knowledge-oriented management also significantly predicted organizational agility (β=0.247, t=3.066, p=0.001), while innovative organizational climate exerted a significant positive effect on organizational agility (β=0.234, t=2.906, p=0.005). Ambidextrous behavior (β=0.428, t=5.499, p=0.001) and knowledge-oriented management (β=0.234, t=3.325, p=0.001) significantly predicted innovative organizational climate. Indirect-effect analysis further indicated that innovative organizational climate significantly mediated the relationship between knowledge-oriented management and organizational agility (β=0.234, z=2.188, p=0.001), as well as the relationship between ambidextrous behavior and organizational agility (β=0.181, z=2.569, p=0.005). Organizational agility among school principals is influenced both directly by knowledge-oriented management and ambidextrous behavior and indirectly through the development of an innovative organizational climate. Accordingly, strengthening knowledge creation, sharing, and application, balancing exploratory and exploitative managerial behaviors, and fostering an organizational environment supportive of innovation may enhance schools’ capacity for rapid, flexible, and effective responses to environmental and educational changes.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی جو سازمانی نوآورانه در رابطه مدیریت دانایی‌محور و رفتار دوسوتوان با چابکی سازمانی در بین مدیران مدارس شهر ارومیه انجام شد.. پژوهش از نظر هدف کاربردی، از نظر ماهیت کمی، از لحاظ زمانی مقطعی و از نظر شیوه گردآوری داده‌ها توصیفی–همبستگی بود. جامعه آماری شامل 592 نفر از مدیران مدارس شهر ارومیه در سال تحصیلی 2025–2026 بود که از میان آنان 372 نفر با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه‌ای–تصادفی انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه چابکی سازمانی شریفی و یانگ، پرسشنامه مدیریت دانایی‌محور فاضلی، پرسشنامه دوسوتوانی رفتاری مام و همکاران و پرسشنامه جو سازمانی نوآورانه سیگل و کایمر گردآوری شد. پایایی ابزارها با آلفای کرونباخ و روایی آنها با روایی صوری، محتوایی، همگرا و واگرا بررسی شد. تحلیل داده‌ها با مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی و نرم‌افزارهای SPSS و SmartPLS انجام گرفت... نتایج مدل ساختاری نشان داد رفتار دوسوتوان اثر مثبت و معناداری بر چابکی سازمانی داشت (β=0.327، t=3.904، p=0.001). مدیریت دانایی‌محور نیز چابکی سازمانی را به‌طور مثبت و معنادار پیش‌بینی کرد (β=0.247، t=3.066، p=0.001) و جو سازمانی نوآورانه نیز بر چابکی سازمانی اثر معناداری داشت (β=0.234، t=2.906، p=0.005). همچنین، رفتار دوسوتوان (β=0.428، t=5.499، p=0.001) و مدیریت دانایی‌محور (β=0.234، t=3.325، p=0.001) اثر مثبت و معناداری بر جو سازمانی نوآورانه داشتند. آزمون اثرات غیرمستقیم نشان داد جو سازمانی نوآورانه در رابطه مدیریت دانایی‌محور با چابکی سازمانی (β=0.234، z=2.188، p=0.001) و در رابطه رفتار دوسوتوان با چابکی سازمانی (β=0.181، z=2.569، p=0.005) نقش میانجی معناداری ایفا می‌کند.. یافته‌ها نشان می‌دهد چابکی سازمانی مدیران مدارس نه‌تنها مستقیماً از مدیریت دانایی‌محور و رفتار دوسوتوان تأثیر می‌پذیرد، بلکه بخشی از این اثر از طریق شکل‌گیری جو سازمانی نوآورانه منتقل می‌شود. بنابراین، تقویت سازوکارهای خلق، تسهیم و به‌کارگیری دانش، ایجاد توازن میان رفتارهای اکتشافی و بهره‌بردارانه و توسعه محیطی حمایتگر از نوآوری می‌تواند ظرفیت مدارس را برای پاسخگویی سریع، انعطاف‌پذیر و اثربخش به تغییرات افزایش دهد.</p> https://jltestm.com/index.php/jltestm/article/download/66/34