یادگیری، تربیت و آموزش مدارس در هزاره سوم در دست انتشار 1405 06 01 The Relationship of Learning Experience Quality and Constructivist Learning Environment with Academic Achievement in Islamic Education: The Mediating Role of Academic Self-Efficacy among Upper Secondary School Students in Kirkuk رابطۀ کیفیت تجارب یادگیری و محیط یادگیری سازنده‌گرا با پیشرفت تحصیلی در درس تربیت اسلامی با میانجی‌گری خودکارآمدی تحصیلی دانش‌آموزان متوسطه دوم در شهر کرکوک 1 25 FA داوود سلمان حمود حمود دانشجوی دکتری، گروه برنامه ریزی درسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. یوسف ادیب استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه تبریز، تبریز، ایران فیروز محمودی استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز،ایران شهرام واحدی استاد، گروه روانشناسی تربیتی ،دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 1405 02 06 <p>This study aimed to examine the relationships of learning experience quality and constructivist learning environment with academic achievement in Islamic Education through the mediating role of academic self-efficacy among upper secondary school students in Kirkuk. This cross-sectional correlational study was conducted among male and female students in Grades 10, 11, and 12 in Kirkuk, Iraq, during the 2024–2025 academic year. Cluster sampling was used, and data from 375 students were included in the final analysis. Data were collected using the Newman and Newman Learning Experience Quality Scale, the Constructivist Learning Environment Survey, the Jinks–Morgan Academic Self-Efficacy Scale, and students’ official first-semester Islamic Education grades as the indicator of academic achievement. Preliminary analyses were conducted in SPSS version 27, and the hypothesized model was tested using partial least squares structural equation modeling in SmartPLS version 4. Direct and indirect effects were assessed using bootstrapping with 5,000 resamples. Constructivist learning environment had a significant positive direct effect on academic achievement (β = 0.20, t = 4.17, p &lt; 0.001), and learning experience quality also significantly predicted achievement (β = 0.18, t = 3.67, p &lt; 0.001). Constructivist learning environment (β = 0.28, t = 5.31, p &lt; 0.001) and learning experience quality (β = 0.19, t = 3.45, p &lt; 0.001) significantly predicted academic self-efficacy. Academic self-efficacy showed the strongest direct effect on achievement (β = 0.35, t = 8.50, p &lt; 0.001). The indirect effect of constructivist learning environment on achievement through self-efficacy was significant (β = 0.10, t = 4.31, p &lt; 0.001), as was the indirect effect of learning experience quality (β = 0.07, t = 3.23, p = 0.001). Learning experience quality and constructivist learning environment were associated with academic achievement both directly and indirectly through academic self-efficacy. Accordingly, creating supportive, meaningful, participatory learning environments while strengthening students’ academic self-efficacy may improve achievement in Islamic Education.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطۀ کیفیت تجارب یادگیری و محیط یادگیری سازنده‌گرا با پیشرفت تحصیلی در درس تربیت اسلامی با میانجی‌گری خودکارآمدی تحصیلی در دانش‌آموزان متوسطه دوم شهر کرکوک انجام شد. این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی مقطعی بود. جامعۀ آماری شامل دانش‌آموزان دختر و پسر پایه‌های دهم، یازدهم و دوازدهم شهر کرکوک عراق در سال تحصیلی 2024-2025 بود. نمونه‌گیری به روش خوشه‌ای انجام شد و در نهایت داده‌های 375 دانش‌آموز وارد تحلیل شد. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس کیفیت تجارب یادگیری نیومن و نیومن، پرسشنامۀ محیط یادگیری سازنده‌گرا تیلور و همکاران، مقیاس خودکارآمدی تحصیلی جینکز و مورگان و معدل ترم اول درس تربیت اسلامی به‌عنوان شاخص پیشرفت تحصیلی بود. تحلیل‌های مقدماتی با SPSS-27 و آزمون مدل با مدل‌یابی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی در SmartPLS-4 انجام شد. معناداری اثرات مستقیم و غیرمستقیم با بوت‌استرپ 5000 زیرنمونه‌ای بررسی شد. محیط یادگیری سازنده‌گرا اثر مستقیم مثبت و معناداری بر پیشرفت تحصیلی داشت (β = 0.20, t = 4.17, p &lt; 0.001) و کیفیت تجارب یادگیری نیز پیشرفت تحصیلی را به‌طور مثبت پیش‌بینی کرد (β = 0.18, t = 3.67, p &lt; 0.001). محیط یادگیری سازنده‌گرا (β = 0.28, t = 5.31, p &lt; 0.001) و کیفیت تجارب یادگیری (β = 0.19, t = 3.45, p &lt; 0.001) خودکارآمدی تحصیلی را به‌طور معناداری پیش‌بینی کردند. خودکارآمدی تحصیلی نیز اثر مستقیم مثبت و قوی‌تری بر پیشرفت تحصیلی داشت (β = 0.35, t = 8.50, p &lt; 0.001). اثر غیرمستقیم محیط یادگیری سازنده‌گرا بر پیشرفت تحصیلی از طریق خودکارآمدی تحصیلی معنادار بود (β = 0.10, t = 4.31, p &lt; 0.001) و اثر غیرمستقیم کیفیت تجارب یادگیری نیز معنادار به دست آمد (β = 0.07, t = 3.23, p = 0.001). یافته‌ها نشان دادند که کیفیت تجارب یادگیری و محیط یادگیری سازنده‌گرا هم به‌طور مستقیم و هم از طریق تقویت خودکارآمدی تحصیلی با پیشرفت تحصیلی در درس تربیت اسلامی مرتبط هستند؛ بنابراین، طراحی محیط‌های یادگیری مشارکتی، حمایتگر و معنادار همراه با تقویت باورهای خودکارآمدی دانش‌آموزان می‌تواند به بهبود عملکرد آنان در این درس کمک کند.</p> https://jltestm.com/index.php/jltestm/article/download/72/43