یادگیری، تربیت و آموزش مدارس در هزاره سوم 3 پیاپی 7 1405 02 01 Empirical Validation of a Skills-Based Curriculum Model in Lower Secondary Schools in Tehran: Factor Analysis and Model Fit Assessment اعتبارسنجی تجربی الگوی برنامه درسی مهارت‌محور در مدارس متوسطه اول شهر تهران: تحلیل عاملی و ارزیابی برازش مدل 1 31 FA محمد بیات گروه برنامه ریزی درسی، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش، ایران حمیدرضا رضازاده بهادران گروه تربیت و مشاوره، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران نادر برزگر گروه علوم تربیتی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران عباس خورشیدی گروه مدیریت آموزشی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران بهارک شیرزاد کبریا گروه مدیریت آموزشی و آموزش عالی ، واحد تهران مرکزی ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران ، ایران Journal Article 1404 11 11 <p>This study aimed to empirically validate a skills-based curriculum model for lower secondary schools in Tehran by examining its factor structure and assessing the fit of the proposed model to empirical data. This applied study employed an exploratory sequential mixed-methods design. In the qualitative phase, an emergent grounded theory approach was used to identify and organize the components of a skills-based curriculum through a review of scientific sources and semi-structured interviews with 15 experts selected purposively and through snowball sampling until theoretical saturation. In the quantitative phase, the population consisted of lower secondary school principals in Tehran, and multistage cluster sampling was applied. Of 350 distributed questionnaires, 325 usable responses were analyzed. Data were collected using a researcher-developed 35-item questionnaire covering seven dimensions. Face and content validity and preliminary construct validity were examined, while reliability was assessed using Cronbach’s alpha. Exploratory factor analysis was performed using principal axis factoring with Promax rotation, and model fit was evaluated using SRMR, d_ULS, d_G, chi-square, and NFI indices. The Kaiser–Meyer–Olkin index was 0.957, and Bartlett’s test of sphericity was significant (χ²=6845.327, df=595, p&lt;0.001), confirming the suitability of the data for factor analysis. Exploratory factor analysis extracted seven factors that jointly explained 65.166% of the common variance, with satisfactory primary factor loadings. Model-fit assessment yielded SRMR=0.063, d_ULS=2.257, d_G=2.483, χ²=1676.088, and NFI=0.860, indicating acceptable fit between the proposed structure and the empirical data. One-sample t-tests further showed that respondents rated the principal model dimensions significantly above the reference value of 3.5 (p&lt;0.001), supporting their empirical acceptability. The findings support the empirical validity of the seven-factor structure of the skills-based curriculum model. Curriculum objectives, curriculum content, teaching–learning strategies, teacher role, learner role, learning assessment, and learning environment demonstrated satisfactory factorial coherence and acceptable overall model fit. The proposed model can therefore serve as an empirically supported framework for designing, evaluating, and developing skills-based curricula in lower secondary education.</p> <p>هدف پژوهش حاضر، اعتبارسنجی تجربی الگوی برنامه درسی مهارت‌محور در مدارس متوسطه اول شهر تهران از طریق بررسی ساختار عاملی و ارزیابی میزان برازش الگوی پیشنهادی با داده‌های تجربی بود. روش‌ها و مواد: پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، آمیخته اکتشافی با طرح توالی کیفی–کمی بود. در مرحله کیفی، با استفاده از روش داده‌بنیاد نوظهور، منابع علمی بررسی و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 15 خبره انجام شد و نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی تا اشباع نظری ادامه یافت. در مرحله کمی، جامعه آماری شامل مدیران مدارس متوسطه اول شهر تهران بود و نمونه‌گیری چندمرحله‌ای خوشه‌ای انجام شد. از 350 پرسشنامه توزیع‌شده، 325 پرسشنامه قابل استفاده وارد تحلیل شد. ابزار پژوهش پرسشنامه محقق‌ساخته 35 گویه‌ای در هفت مؤلفه بود. روایی صوری، محتوایی و شواهد اولیه روایی سازه بررسی و پایایی با آلفای کرونباخ ارزیابی شد. تحلیل عاملی اکتشافی با روش محورهای اصلی و چرخش پروماکس انجام و شاخص‌های SRMR، d_ULS، d_G، کای‌دو و NFI برای ارزیابی برازش مدل به‌کار گرفته شدند. شاخص KMO برابر با 0.957 بود و آزمون کرویت بارتلت معنادار به‌دست آمد (χ²=6845.327، df=595، p&lt;0.001)، که کفایت داده‌ها برای تحلیل عاملی را تأیید کرد. تحلیل عاملی اکتشافی هفت عامل را استخراج کرد که در مجموع 65.166 درصد از واریانس مشترک را تبیین کردند و بارهای عاملی اصلی در دامنه مطلوب قرار داشتند. همچنین، شاخص‌های برازش مدل برآوردشده شامل SRMR=0.063، d_ULS=2.257، d_G=2.483، χ²=1676.088 و NFI=0.860 بود که برازش قابل قبول مدل را نشان داد. نتایج آزمون‌های t تک‌نمونه‌ای نیز نشان داد ارزیابی پاسخ‌دهندگان از مؤلفه‌های اصلی الگو به‌طور معناداری بالاتر از مقدار مبنای 3.5 بود (p&lt;0.001). یافته‌ها از اعتبار تجربی ساختار هفت‌عاملی الگوی برنامه درسی مهارت‌محور حمایت می‌کنند. ابعاد اهداف برنامه درسی، محتوای برنامه درسی، راهبردهای یاددهی–یادگیری، نقش معلم، نقش یادگیرنده، ارزشیابی یادگیری و محیط یادگیری از انسجام عاملی مطلوب و برازش قابل قبول برخوردار بودند. بنابراین، الگوی پیشنهادی می‌تواند به‌عنوان چارچوبی معتبر برای طراحی، ارزیابی و توسعه برنامه‌های درسی مهارت‌محور در دوره متوسطه اول مورد استفاده قرار گیرد.</p> https://jltestm.com/index.php/jltestm/article/download/73/37