تبیین تأثیر عدالت آموزشی بر کاهش شکافهای یادگیری در نظامهای آموزشی معاصر
کلمات کلیدی:
عدالت آموزشی, شکافهای یادگیری, برابری فرصتهای آموزشی, کیفیت یادگیری, نظام آموزشی معاصرچکیده
هدف این پژوهش، تبیین نقش عدالت آموزشی در کاهش شکافهای یادگیری و شناسایی سازوکارهای مؤثر آن در نظامهای آموزشی معاصر است. این مطالعه از نوع مروری کیفی و با رویکرد تبیینی–تحلیلی انجام شد. دادهها صرفاً از طریق مرور نظاممند متون و اسناد علمی معتبر داخلی و بینالمللی گردآوری گردید. 15 مقاله علمی بر اساس معیارهای شمول، با روش نمونهگیری هدفمند انتخاب و تحلیل آنها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل دادهها با روش تحلیل محتوای کیفی و از طریق کدگذاری باز، محوری و انتخابی در نرمافزار NVivo نسخه 14 انجام شد. نتایج نشان داد عدالت آموزشی از طریق توزیع عادلانه منابع، ارتقای کیفیت تدریس، تقویت رهبری آموزشی، حمایت از دانشآموزان آسیبپذیر و توسعه محیطهای یادگیری فراگیر، بهطور معناداری موجب کاهش شکافهای یادگیری میشود. همچنین نقش عوامل اجتماعی مانند مشارکت خانواده، سرمایه فرهنگی و حمایت جامعه محلی در تعدیل نابرابریهای آموزشی برجسته شد. پیامدهای تحقق عدالت آموزشی شامل بهبود عملکرد تحصیلی، افزایش انگیزش، کاهش ترک تحصیل و ارتقای سرمایه انسانی است. عدالت آموزشی بهعنوان راهبردی کلیدی و پایدار میتواند بنیان کاهش نابرابریهای یادگیری و ارتقای کیفیت آموزش را در نظامهای آموزشی معاصر فراهم سازد و نیازمند توجه همزمان به ابعاد ساختاری، مدرسهای و اجتماعی است.
دانلودها
مراجع
Banks, J. A. (2016). Cultural diversity and education: Foundations, curriculum, and teaching (6th ed.). Routledge.
Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. In J. Richardson (Ed.), Handbook of theory and research for the sociology of education (pp. 241–258). Greenwood.
Coleman, J. S. (1988). Social capital in the creation of human capital. American Journal of Sociology, 94, S95–S120.
Darling-Hammond, L. (2017). Teaching for social justice: Resources, relationships, and anti-racist practice. Teachers College Press.
Fullan, M. (2020). Leading in a culture of change (2nd ed.). Jossey-Bass.
Hanushek, E. A., & Woessmann, L. (2020). The economic benefits of improving educational achievement. OECD Publishing.
Hattie, J. (2018). Visible learning: A synthesis of over 800 meta-analyses relating to achievement. Routledge.
OECD. (2018). Equity in education: Breaking down barriers to social mobility. OECD Publishing.
OECD. (2019). PISA 2018 results: Where all students can succeed. OECD Publishing.
OECD. (2020). Education at a glance 2020. OECD Publishing.
Putnam, R. D. (2015). Our kids: The American dream in crisis. Simon & Schuster.
Reardon, S. F. (2019). Educational opportunity in early and middle childhood: Patterns and consequences. RSF: The Russell Sage Foundation Journal of the Social Sciences, 5(2), 10–40.
Tomlinson, C. A. (2017). How to differentiate instruction in academically diverse classrooms (3rd ed.). ASCD.
UNESCO. (2020). Global education monitoring report 2020: Inclusion and education: All means all. UNESCO Publishing.
