مدل‌سازی ساختاری برنامه درسی «یادگیری جامعه‌محور حرکتی» بر اساس رویکرد اخلاق مراقبت: نقش میانجی سواد حرکتی، اشتیاق تحصیلی و احساس تعلق به مدرسه با تأکید بر پیشگیری از افت تحصیلی
کلمات کلیدی:
یادگیری جامعه‌محور حرکتی, اخلاق مراقبت, سواد حرکتی, اشتیاق تحصیلی, احساس تعلق به مدرسه, افت تحصیلیچکیده
هدف پژوهش حاضر مدل‌سازی ساختاری برنامه درسی یادگیری جامعه‌محور حرکتی مبتنی بر اخلاق مراقبت با بررسی نقش میانجی سواد حرکتی، اشتیاق تحصیلی و احساس تعلق به مدرسه در پیشگیری از افت تحصیلی دانش‌آموزان دوره متوسطه دوم بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی–همبستگی از نوع مدل‌سازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان دوره متوسطه دوم شهر تهران در سال تحصیلی 2025–2026 بود که از میان آنان 420 نفر با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه 32 گویه‌ای محقق‌ساخته برنامه درسی یادگیری جامعه‌محور حرکتی مبتنی بر اخلاق مراقبت، پرسشنامه 22 گویه‌ای سواد حرکتی، مقیاس 15 گویه‌ای اشتیاق تحصیلی، مقیاس 18 گویه‌ای احساس تعلق به مدرسه و پرسشنامه 20 گویه‌ای پیشگیری از افت تحصیلی گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی و مدل‌سازی معادلات ساختاری در نرم‌افزارهای SPSS نسخه 27 و AMOS نسخه 26 انجام شد. اثرات غیرمستقیم نیز با روش بوت‌استرپ 5000 بازنمونه‌ای و فاصله اطمینان 95 درصد بررسی شدند. مدل ساختاری از برازش مطلوبی برخوردار بود (χ²/df=2.38، CFI=0.942، TLI=0.936، RMSEA=0.057، SRMR=0.049). برنامه درسی یادگیری جامعه‌محور حرکتی اثر مثبت و معناداری بر سواد حرکتی (β=0.58، p<0.001)، اشتیاق تحصیلی (β=0.54، p<0.001)، احساس تعلق به مدرسه (β=0.61، p<0.001) و پیشگیری از افت تحصیلی (β=0.21، p<0.001) داشت. همچنین، سواد حرکتی (β=0.19)، اشتیاق تحصیلی (β=0.27) و احساس تعلق به مدرسه (β=0.34) پیشگیری از افت تحصیلی را به‌طور مثبت و معنادار پیش‌بینی کردند (p<0.001). اثرات غیرمستقیم برنامه درسی بر پیشگیری از افت تحصیلی از طریق سواد حرکتی (β=0.110)، اشتیاق تحصیلی (β=0.146) و احساس تعلق به مدرسه (β=0.207) معنادار بود. مدل 68.4 درصد از واریانس پیشگیری از افت تحصیلی را تبیین کرد. برنامه درسی یادگیری جامعه‌محور حرکتی مبتنی بر اخلاق مراقبت می‌تواند با تقویت سواد حرکتی، اشتیاق تحصیلی و به‌ویژه احساس تعلق به مدرسه، نقش مؤثری در پیشگیری از افت تحصیلی دانش‌آموزان ایفا کند.
دانلودها
مراجع
Ahmed-Landeryou, M. J. (2023). Developing an Evidence-Informed Decolonising Curriculum Wheel – A Reflective Piece. Equity in Education & Society, 2(2), 157-180. https://doi.org/10.1177/27526461231154014
Anas, S., Jounis, J., & Tsouroufli, M. (2026). From Awareness to Agency: A Freirean Analysis of Critical Consciousness and Social Justice Among International Medical Students in the UK. Frontiers in Medicine, 13. https://doi.org/10.3389/fmed.2026.1854824
Aphane, T. (2026). Designing for Well-Being in Open Distance E-Learning: A Curriculum Framework for First-Year Bachelor of Education Students. https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-10766266/v1
Ayers, K., Pennella, R. A., & Wolfe, H. (2026). Becoming‐STEMM Educator‐With a Unit on Germs Implemented in a Haunted Kindergarten Classroom. Journal of Research in Science Teaching, 63(4-5), 433-448. https://doi.org/10.1002/tea.70041
Burke, A., & Boison, B. (2025). Cartographies of Voice: Children’s Multimodal Literacies, Agency, and Identity in Public Pedagogy. Journal of Early Childhood Literacy, 25(4), 1073-1093. https://doi.org/10.1177/14687984251380969
Chong, E. K., & Tsubota, M. (2023). Creating a Culture of Social Cohesion: Case Studies of Community Participation Projects at Japanese and Hong Kong Elementary Schools. Journal of Culture and Values in Education, 6(1), 25-51. https://doi.org/10.46303/jcve.2023.3
Coutts, L. (2022). Tertiary Music Students’ Perspectives on Activist-Musicianship: Approaches, Challenges, and Perceived Role of Higher Music Education. Research Studies in Music Education, 45(3), 616-633. https://doi.org/10.1177/1321103x221109518
Duncan, H. E., Smith, J., & Bachewich, L. (2022). Mino-Pimaatisiwin Beginning the Journey Towards Decolonisation and Reconciliation. Australian and International Journal of Rural Education, 32(2), 1-18. https://doi.org/10.47381/aijre.v32i2.332
Flook, L., O’Toole, C., Ritter, J. K., & Schonert‐Reichl, K. A. (2022). Human Flourishing in Schools. https://doi.org/10.56383/foqi1067
Gruss, C. L., Cutrer, W. B., Fleming, A. E., Parekh, K., & Yakes, E. A. (2026). Learning Communities in Medical Education: Impact, Integration, and Best Practices. Medical Science Educator, 36(4), 1851-1860. https://doi.org/10.1007/s40670-026-02776-7
Hall, J., MacDonnell, J., McConnell, C., & Jones, J. (2022). Student–staff Partnerships for Diversifying and Decolonising the Higher Education Curriculum. Equity in Education & Society, 1(3), 327-341. https://doi.org/10.1177/27526461221109870
Howell, L., & Ng-A-Fook, N. (2023). Just Because We’re Small Doesn’t Mean We Can’t Stand Tall: A Child and Youth Rights Movement. Studies in Social Justice, 17(1), 112-135. https://doi.org/10.26522/ssj.v17i1.4044
Hughes, F. (2023). Early Childhood Educators' Professional Learning for Sustainability Through Action Research in Australian Immersive Nature Play Programmes. Educational Research for Social Change, 12(1), 69-82. https://doi.org/10.17159/2221-4070/2023/v12i1a6
Juzwik, M. M., LeBlanc, R. J., Dávila, D., Rackley, E. D., & Sarroub, L. K. (2022). Spiritual and Religious Meaning Making in Language and Literacy Studies: Global Perspectives on Teaching, Learning, Curriculum and Policy. English Teaching Practice & Critique, 21(3), 225-237. https://doi.org/10.1108/etpc-03-2022-0051
Lalujan, J. D., & Pranjol, M. Z. I. (2024). Project-Based Learning as a Potential Decolonised Assessment Method in STEM Higher Education. Trends in Higher Education, 3(1), 16-33. https://doi.org/10.3390/higheredu3010002
Li, J. (2024). Decolonising the Agenda in UK Higher Education: A Comparative Study of British Minority Ethnic and International Students’ Perspectives at One UK University. Research and Advances in Education, 3(1), 75-91. https://doi.org/10.56397/rae.2024.01.08
Madiratta, J. (2024). Theoretical Foundations of Culturally Responsive Teaching and Connections to Saskatchewan Curriculum and Indigenous Education. In Education, 29(1), 35-49. https://doi.org/10.37119/ojs2024.v29i1.759
Magida, N., Yazbek, M., & Thambura, J. M. (2024). Staff Perspectives on Transformational Needs at a South African Higher Education Institution. Higher Education Quarterly, 78(4). https://doi.org/10.1111/hequ.12555
McCutcheon, F., & Haynes, J. (2022). Leadership Matters in Democratic Education: Calibrating the Role of Principal in One Democratic School. Journal of Philosophy of Education, 56(6), 957-969. https://doi.org/10.1111/1467-9752.12688
Mena, J. A., Fuentes, M. A., & Soto, J. A. (2023). Cultivating Collaborative Synergy to Promote Equity, Diversity, Inclusion, and Justice in the Psychology Curriculum. Scholarship of Teaching and Learning in Psychology, 9(4), 480-493. https://doi.org/10.1037/stl0000392
Rutledge, M. L., Cameron, E., & Susko, J. (2022). School Counselors as Antiracist and Social Justice Advocates. https://doi.org/10.1891/9780826187536.0001
Singleton, J. (2024). Relationship With Place: A Transformative and Sustainable Pedagogy for the Planet. Academia Environmental Sciences and Sustainability, 1(1). https://doi.org/10.20935/acadenvsci7269
Souto‐Manning, M., Rabadi‐Raol, A., Martell, J., & Pión, P. (2026). Communicative Belonging in Early Literacy: Who Is Heard, Whose Literacies Matter, and Who Belongs. The Reading Teacher, 79(6). https://doi.org/10.1002/trtr.70044
Stephenson, L., Patel, N., Nixon, B., Hodgson, R., & Austwick, R. (2026). Embedding Drama Pedagogy for Wellbeing Literacy: Children's Dispositions for Collective Creativity and Ethical Action. Literacy, 60(3). https://doi.org/10.1111/lit.70043
Stone, O. M. L., Bryant, K., & Hale, L. (2024). Integrating Environmental Physiotherapy Into New Zealand Undergraduate Education: Exploring Current Practice. Frontiers in Public Health, 12. https://doi.org/10.3389/fpubh.2024.1506697
Tinyiko, C., & Segalo, P. (2024). Converging Worlds: Exploring Gendered and Pluriversal Possibilities in South African Universities. 67-89. https://doi.org/10.36615/9781776490073-04
Williams, S., Anders, R. J., Vreugdenhil, R., & Byrne, J. (2021). Indigenising the Curriculum: Transcending Australian Geography’s Dark Past. Geographical Research, 60(1), 100-112. https://doi.org/10.1111/1745-5871.12504
Wilson, C. (2025). Future Issues in Student Affairs and Higher Education. New Directions for Student Services. https://doi.org/10.1002/ss.70015
Yan, Q., Alharbi, M. H., Deebani, W., & Liu, Y. (2025). Educating for Rehabilitation Literacy in Physical Activity: A Qualitative Study of Medical and Non‐Medical Students' Experiences in a Chinese University. European Journal of Education, 61(1). https://doi.org/10.1111/ejed.70425
Younie, L., & Adachi, C. (2024). Nurturing the Human Dimension in Digital and Medical Spaces Through Pedagogy of Care – A Case of Creative Enquiry. Perspectives on Medical Education, 13(1), 307-312. https://doi.org/10.5334/pme.1147
Zaru, M. (2025). “The Past Claws Its Way Out”: A Principal Pays for the Cost of Banned Books. Journal of Cases in Educational Leadership, 29(2), 77-95. https://doi.org/10.1177/15554589251386003
Zhou, X. (2025). Becoming Otherwise Through Living Literacies in the In‐Between: Reimagining Critical Literacy in a Chinese Context. Reading Research Quarterly, 60(4). https://doi.org/10.1002/rrq.70068
دانلودها
گاه‌شمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 1404 مهدی اکبرزاده سقای, نسرین محدث, رزیتا فخیمی فرهادی, مینا اشرفیان (نویسنده); پریسا مسعودیان (نویسنده مسئول)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
