تحلیل نقش برنامههای درسی انعطافپذیر در پاسخگویی به نیازهای متنوع یادگیرندگان
کلمات کلیدی:
برنامه درسی انعطافپذیر, نیازهای متنوع یادگیرندگان, یادگیری شخصیسازیشده, آموزش تفکیکی, عدالت آموزشیچکیده
هدف این مطالعه تحلیل نظاممند نقش برنامههای درسی انعطافپذیر در پاسخگویی به نیازهای متنوع یادگیرندگان است. این پژوهش با رویکرد کیفی و مبتنی بر مرور نظاممند ادبیات علمی انجام شد. جامعه پژوهش شامل مقالات بینالمللی منتشرشده در حوزه برنامهریزی درسی انعطافپذیر بود که با استفاده از نمونهگیری هدفمند ۱۵ مقاله منتخب انتخاب شد. دادهها با استفاده از نرمافزار NVivo 14 تحلیل شد و فرآیند تحلیل شامل کدگذاری باز، محوری و انتخابی با تکیه بر اشباع نظری بود. تحلیل دادهها نشان داد که برنامههای درسی انعطافپذیر با فراهمسازی تنوع در محتوا، روش تدریس، زمانبندی، محیط یادگیری و منابع آموزشی، توانایی پاسخگویی به تفاوتهای فردی، انگیزشی، هیجانی، فرهنگی و اجتماعی یادگیرندگان را دارند. این برنامهها موجب افزایش مشارکت فعال، انگیزش درونی، پیشرفت تحصیلی، یادگیری عمیق، مهارتهای خودتنظیمی و احساس تعلق دانشآموزان میشوند و در عین حال شکافهای آموزشی را کاهش میدهند. همچنین توانمندسازی معلمان، سیاستگذاری حمایتی، زیرساختهای فناورانه و نظام ارزشیابی منعطف از الزامات اجرایی مؤثر در تحقق این برنامهها هستند. برنامههای درسی انعطافپذیر ابزار مؤثری برای ارتقای کیفیت یادگیری و تحقق عدالت آموزشی هستند و با توجه به تفاوتهای فردی یادگیرندگان، امکان توسعه مهارتهای شناختی، هیجانی و اجتماعی را فراهم میکنند. سیاستگذاران و مدارس با توجه به نتایج این مطالعه میتوانند محیطهای آموزشی پویا و پاسخگو طراحی کنند و توانمندسازی معلمان و استفاده از فناوریهای آموزشی را در اولویت قرار دهند.
دانلودها
مراجع
Banks, J. A. (2019). An introduction to multicultural education (6th ed.). Pearson.
Black, P., & Wiliam, D. (2009). Developing the theory of formative assessment. Educational Assessment, Evaluation and Accountability, 21(1), 5–31.
Darling-Hammond, L. (2017). Empowered educators: How high-performing systems shape teaching quality around the world. Jossey-Bass.
Darling-Hammond, L., Flook, L., Cook-Harvey, C., Barron, B., & Osher, D. (2020). Implications for educational practice of the science of learning and development. Applied Developmental Science, 24(2), 97–140.
Florian, L., & Black-Hawkins, K. (2011). Exploring inclusive pedagogy. Cambridge Journal of Education, 41(4), 415–429.
Fullan, M. (2020). Leading in a culture of change (2nd ed.). Jossey-Bass.
Gay, G. (2018). Culturally responsive teaching: Theory, research, and practice (3rd ed.). Teachers College Press.
Hattie, J. (2021). Visible learning: A synthesis of over 800 meta-analyses relating to achievement. Routledge.
Immordino-Yang, M. H., Darling-Hammond, L., & Krone, C. (2019). The brain basis for integrated social, emotional, and academic development. Aspen Institute.
OECD. (2019). Future of education and skills 2030: OECD learning compass 2030. OECD Publishing.
OECD. (2020). Education responses to COVID-19: Embracing digital learning and online collaboration. OECD Publishing.
Pekrun, R. (2014). Emotions and learning. Educational Practices Series. International Academy of Education.
Priestley, M., Biesta, G., & Robinson, S. (2021). Curriculum making in Europe: Policy and practice within and across diverse contexts. Emerald Publishing.
Redecker, C., & Punie, Y. (2017). European framework for the digital competence of educators. Publications Office of the European Union.
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2020). Intrinsic and extrinsic motivation: Classic definitions and new directions. Academic Press.
Tomlinson, C. A. (2017). How to differentiate instruction in academically diverse classrooms (3rd ed.). ASCD.
Tomlinson, C. A., & Moon, T. R. (2013). Assessment and student success in a differentiated classroom. ASCD.
UNESCO. (2020). Global education monitoring report 2020: Inclusion and education. UNESCO Publishing.
Voogt, J., Knezek, G., Christensen, R., & Lai, K. W. (2018). Developing an understanding of TPACK. Educational Technology Research and Development, 66(3), 555–575.
Zimmerman, B. J. (2008). Investigating self-regulation and motivation. American Educational Research Journal, 45(1), 166–183.
