تحلیل نقش جو مدرسه در شکل‌دهی هویت تحصیلی و ارتقای تعهد آموزشی دانش‌آموزان

نویسندگان

  • سیدمحمد موسوی‌فر گروه آموزش ابتدایی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران نویسنده
  • الهام رضوانی‌کیا گروه تکنولوژی آموزشی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران نویسنده مسئول

DOI::

https://doi.org/10.61838/jltestm.17

کلمات کلیدی:

جو مدرسه, هویت تحصیلی, تعهد آموزشی, احساس تعلق, انگیزش تحصیلی

چکیده

در دهه‌های اخیر، توجه پژوهشگران علوم تربیتی به نقش عوامل زمینه‌ای و محیطی در تبیین رفتارها و پیامدهای تحصیلی دانش‌آموزان به‌طور چشمگیری افزایش یافته است. جو مدرسه به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های محیط آموزشی، مجموعه‌ای از ادراکات مشترک دانش‌آموزان و کارکنان از روابط اجتماعی، ساختارهای سازمانی، شیوه‌های مدیریتی و فضای عاطفی حاکم بر مدرسه را در بر می‌گیرد که تأثیر مستقیمی بر شکل‌گیری هویت تحصیلی و میزان تعهد آموزشی فراگیران دارد. هدف این پژوهش، تحلیل سازوکارهای نقش جو مدرسه در تکوین هویت تحصیلی و ارتقای تعهد آموزشی دانش‌آموزان است. در این مطالعه، ابعاد مختلف جو مدرسه شامل حمایت معلمان، کیفیت روابط همسالان، احساس عدالت آموزشی، امنیت روان‌شناختی، مشارکت دانش‌آموزان در تصمیم‌گیری و ساختارهای انضباطی مدرسه مورد بررسی قرار گرفته و ارتباط آن‌ها با مؤلفه‌های هویت تحصیلی از جمله احساس تعلق به مدرسه، ارزش‌گذاری به یادگیری، تصویر ذهنی از خودِ تحصیلی و اهداف آموزشی تحلیل شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که جو مدرسه مثبت و حمایتی به شکل معناداری موجب تقویت هویت تحصیلی دانش‌آموزان و افزایش تعهد آموزشی آنان می‌شود. همچنین مشخص شد که جو مدرسه از طریق ایجاد احساس امنیت، تقویت اعتماد متقابل و افزایش مشارکت تحصیلی، انگیزش درونی و مسئولیت‌پذیری آموزشی را در دانش‌آموزان ارتقا می‌دهد. تحلیل‌ها حاکی از آن است که مدارس برخوردار از رهبری مشارکتی، روابط انسانی گرم و ساختارهای انعطاف‌پذیر، بستر مناسبی برای رشد هویت تحصیلی سالم و تعهد پایدار آموزشی فراهم می‌آورند. این پژوهش بر ضرورت توجه سیاست‌گذاران و مدیران آموزشی به بهبود کیفیت جو مدرسه و طراحی مداخلات سازمانی مؤثر در راستای ارتقای پیامدهای تحصیلی دانش‌آموزان تأکید می‌کند.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

گاه‌شمار انتشار

چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش

شماره

نوع مقاله

مقالات

ارجاع به مقاله

موسوی‌فر س.، و رضوانی‌کیا ا. (2025). تحلیل نقش جو مدرسه در شکل‌دهی هویت تحصیلی و ارتقای تعهد آموزشی دانش‌آموزان. یادگیری، تربیت و آموزش مدارس در هزاره سوم، 2(4). https://doi.org/10.61838/jltestm.17

مقالات مشابه

21-30 از 45

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.