بررسی ابعاد شناختی و عاطفی اضطراب امتحان و پیامدهای آن بر عملکرد تحصیلی
کلمات کلیدی:
اضطراب امتحان, ابعاد شناختی, ابعاد عاطفی, عملکرد تحصیلی, مرور کیفیچکیده
هدف این مطالعه بررسی نظاممند ابعاد شناختی و عاطفی اضطراب امتحان و تأثیر آن بر عملکرد تحصیلی دانشآموزان و دانشجویان است. پژوهش حاضر از نوع مروری کیفی است و با استفاده از تحلیل محتوای کیفی انجام شد. دادهها از طریق مرور 15 مقاله علمی مرتبط جمعآوری شد و تا رسیدن به اشباع نظری تحلیل شدند. فرآیند تحلیل در نرمافزار NVivo نسخه 14 انجام شد و شامل سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی بود. مقالات منتخب بر اساس ارتباط با موضوع پژوهش، اعتبار علمی و دسترسی کامل به متن انتخاب گردیدند. یافتهها نشان داد که اضطراب امتحان دارای ابعاد شناختی و عاطفی چندگانه است که با یکدیگر تعامل دارند و بر عملکرد تحصیلی اثر منفی میگذارند. در بعد شناختی، افکار منفی خودکار، نگرانی مزمن، باورهای ناکارآمد تحصیلی و سوگیریهای شناختی موجب کاهش تمرکز، اختلال حافظه و ضعف تصمیمگیری میشوند. در بعد عاطفی، هیجانهای منفی، کاهش عزتنفس، ترس از شکست و درماندگی تجربه میشوند که باعث اختلال در یادگیری و انگیزش تحصیلی میشوند. پیامدهای تحصیلی شامل افت نمرات، کاهش انگیزش، اجتناب از موقعیتهای ارزشیابی و کاهش مشارکت کلاسی است. همچنین، عوامل محیطی، خانوادگی و ویژگیهای شخصیتی نقش تقویتکننده یا تعدیلکننده اضطراب امتحان دارند. اضطراب امتحان یک پدیده چندبعدی است که تعامل میان ابعاد شناختی و عاطفی آن باعث پیامدهای منفی قابل توجه بر عملکرد تحصیلی میشود. شناسایی این ابعاد و عوامل تعدیلکننده آن میتواند زمینهساز طراحی مداخلات آموزشی و روانشناختی هدفمند شود و کیفیت یادگیری و سلامت روان دانشآموزان و دانشجویان را بهبود بخشد.
دانلودها
مراجع
Arnsten, A. F. T. (2009). Stress signalling pathways that impair prefrontal cortex structure and function. Nature Reviews Neuroscience, 10(6), 410–422.
Beck, A. T., & Clark, D. A. (1997). An information processing model of anxiety: Automatic and strategic processes. Behaviour Research and Therapy, 35(1), 49–58.
Cassady, J. C., & Johnson, R. E. (2002). Cognitive test anxiety and academic performance. Contemporary Educational Psychology, 27(2), 270–295.
Connor, K. M., & Davidson, J. R. T. (2003). Development of a new resilience scale: The Connor–Davidson Resilience Scale. Depression and Anxiety, 18(2), 76–82.
Derakshan, N., & Eysenck, M. W. (2009). Anxiety, processing efficiency, and cognitive performance. Emotion, 9(2), 225–238.
Eccles, J. S., & Roeser, R. W. (2011). Schools as developmental contexts. Journal of Research on Adolescence, 21(1), 225–241.
Eysenck, M. W., & Calvo, M. G. (1992). Anxiety and performance: The processing efficiency theory. Cognition & Emotion, 6(6), 409–434.
Eysenck, M. W., Derakshan, N., Santos, R., & Calvo, M. G. (2007). Anxiety and cognitive performance. Emotion, 7(2), 336–353.
Hembree, R. (1988). Correlates, causes, effects, and treatment of test anxiety. Review of Educational Research, 58(1), 47–77.
OECD. (2019). PISA 2018 Results: What School Life Means for Students’ Lives. OECD Publishing.
Pekrun, R. (2006). The control-value theory of achievement emotions. Educational Psychology Review, 18(4), 315–341.
Pekrun, R., Goetz, T., Titz, W., & Perry, R. P. (2007). Academic emotions in students’ self-regulated learning. Educational Psychologist, 42(2), 91–105.
Putwain, D. W. (2008). Test anxiety and academic performance. Educational Psychology, 28(5), 559–576.
Putwain, D. W., & Daly, A. L. (2014). Test anxiety prevalence and gender differences. Educational Studies, 40(5), 554–570.
Spielberger, C. D., & Vagg, P. R. (1995). Test Anxiety: Theory, Assessment, and Treatment. Taylor & Francis.
Wentzel, K. R. (2010). Students’ relationships with teachers. Review of Educational Research, 80(3), 388–422.
Yamamoto, Y., & Holloway, S. D. (2010). Parental expectations and academic achievement. Educational Psychology Review, 22(3), 189–214.
Zeidner, M. (1998). Test Anxiety: The State of the Art. Plenum Press.
