بررسی نقش آموزش خلاقیت در پرورش نوآوری تحصیلی دانشآموزان
کلمات کلیدی:
آموزش خلاقیت, نوآوری تحصیلی, تفکر خلاق, مشارکت دانشآموزان, یادگیری فعالچکیده
هدف این پژوهش بررسی تأثیر آموزش خلاقیت بر پرورش نوآوری تحصیلی دانشآموزان و شناسایی عوامل شناختی، انگیزشی و نهادی مرتبط با آن بود. این مطالعه از نوع پژوهش مروری کیفی و تحلیلی بود. دادهها صرفاً از طریق مرور نظاممند ۱۵ مقاله علمی معتبر در حوزه آموزش خلاقیت و نوآوری تحصیلی جمعآوری شد. روش تحلیل دادهها مبتنی بر تحلیل مضمون و استفاده از نرمافزار NVivo نسخه ۱۴ بود و فرایند کدگذاری شامل کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شد تا مضامین اصلی و فرعی شناسایی و چارچوب مفهومی پژوهش تدوین گردد. نتایج نشان داد که آموزش خلاقیت از طریق رویکردهای مبتنی بر حل مسئله، پروژه، بازی و یادگیری اکتشافی، توانایی تفکر واگرا، کنجکاوی شناختی و مشارکت دانشآموزان را افزایش میدهد. ویژگیهای روانشناختی دانشآموز شامل انگیزش پیشرفت، خودکارآمدی، استقلال فکری، انعطافپذیری شناختی، ریسکپذیری و کنجکاوی نقش مهمی در پرورش نوآوری تحصیلی دارند. بستر مدرسهای نیز از طریق جو خلاق، فرهنگ مشارکتی، حمایت مدیریتی، انعطافپذیری برنامههای درسی و دسترسی به منابع یادگیری، زمینه رشد خلاقیت و نوآوری تحصیلی را فراهم میسازد. پیامدهای نوآوری تحصیلی شامل ارتقای عملکرد تحصیلی، رشد مهارتهای تفکر سطح بالا، مشارکت تحصیلی بیشتر، توسعه شایستگیهای قرن بیستویکم و تقویت هویت یادگیرنده نوآور بود. آموزش خلاقیت بهعنوان یک رویکرد آموزشی کلیدی، با تقویت تواناییهای شناختی، انگیزشی و محیطی دانشآموزان، نقش تعیینکنندهای در پرورش نوآوری تحصیلی ایفا میکند و میتواند راهنمایی عملی برای معلمان، مدیران آموزشی و سیاستگذاران برای بهبود کیفیت یادگیری و توسعه مهارتهای نوآورانه در مدارس فراهم نماید.
دانلودها
مراجع
Amabile, T. M. (1996). Creativity in context. Westview Press.
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. Freeman.
Beghetto, R. A. (2009). Correlates of intellectual risk taking in elementary school science. Journal of Research in Science Teaching, 46(2), 210–223.
Beghetto, R. A., & Kaufman, J. C. (2014). Nurturing creativity in the classroom. Cambridge University Press.
Bruner, J. S. (1961). The act of discovery. Harvard Educational Review, 31, 21–32.
Craft, A. (2005). Creativity in schools. Routledge.
Edmondson, A. (1999). Psychological safety and learning behavior in work teams. Administrative Science Quarterly, 44, 350–383.
Elliot, A. J., & Dweck, C. S. (2005). Handbook of competence and motivation. Guilford Press.
Facione, P. A. (2013). Critical thinking: What it is and why it counts. Insight Assessment.
Florida, R. (2002). The rise of the creative class. Basic Books.
Fullan, M. (2014). The new meaning of educational change. Teachers College Press.
Hattie, J. (2009). Visible learning. Routledge.
Hmelo-Silver, C. E. (2004). Problem-based learning. Educational Psychology Review, 16, 235–266.
Johnson, D. W., & Johnson, R. T. (2009). An educational psychology success story. Educational Researcher.
Kashdan, T. B., & Silvia, P. J. (2009). Curiosity and interest. Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts, 3, 6–16.
Leithwood, K., & Jantzi, D. (2005). Leadership for change. Educational Administration Quarterly, 41, 177–201.
Loewenstein, G. (1994). The psychology of curiosity. Psychological Bulletin, 116, 75–98.
Martin, M. M., & Rubin, R. B. (1995). A new measure of cognitive flexibility. Psychological Reports, 76, 623–626.
