تحلیل تحول مفاهیم سواد در عصر دیجیتال و پیامدهای آن برای آموزش رسمی
DOI::
https://doi.org/10.61838/jltestm.35کلمات کلیدی:
سواد دیجیتال, تحول مفهومی, آموزش رسمی, مهارتهای قرن 21, یادگیری چندبعدی, NVivoچکیده
هدف این مطالعه تحلیل تحول مفاهیم سواد در عصر دیجیتال و بررسی پیامدهای آن برای آموزش رسمی است. پژوهش: پژوهش حاضر از نوع کیفی و مروری ـ تحلیلی است. دادهها از طریق مرور هدفمند 15 مقاله علمی معتبر جمعآوری شد و تحلیل آنها با استفاده از نرمافزار NVivo نسخه 14 و روش تحلیل مضمون انجام گرفت. فرآیند تحلیل شامل کدگذاری باز، استخراج مضامین فرعی و سپس مضامین اصلی بود و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. نتایج نشان داد که مفهوم سواد در عصر دیجیتال فراتر از مهارتهای خواندن و نوشتن سنتی است و شامل مجموعهای از شایستگیهای چندبعدی همچون سواد اطلاعاتی، سواد رسانهای، سواد فناورانه و توانمندیهای شناختی و فراشناختی میشود. این تحول بر آموزش رسمی اثرگذار است و موجب بازطراحی برنامههای درسی، تغییر نقش معلم، توسعه محیطهای یادگیری هوشمند و تحول روشهای تدریس و ارزشیابی شده است. همچنین، شکاف دیجیتال، مسائل هویتی و اخلاقی و فشار شناختی یادگیرندگان از مهمترین چالشهای مرتبط با سواد دیجیتال شناسایی شدند. یافتهها با مطالعات پیشین همسو است و ضرورت توجه به آموزش مهارتهای دیجیتال، تفکر انتقادی و شهروندی دیجیتال در آموزش رسمی را تأکید میکند. تحول مفهومی سواد در عصر دیجیتال نیازمند بازطراحی جامع نظام آموزشی، توانمندسازی معلمان و توسعه محیطهای یادگیری منعطف و دیجیتال است. توجه همزمان به ابعاد شناختی، اجتماعی و اخلاقی سواد دیجیتال میتواند فرصتهای یادگیری فعال، خلاق و مشارکتی را ارتقا دهد و نسل توانمند دیجیتال را پرورش دهد.
دانلودها
مراجع
Bergmann, J., & Sams, A. (2012). Flip your classroom: Reach every student in every class every day. International Society for Technology in Education.
Cope, B., & Kalantzis, M. (2016). A pedagogy of multiliteracies: Learning by design. Palgrave Macmillan.
Dabbagh, N., & Kitsantas, A. (2012). Personal learning environments, social media, and self‐regulated learning: A natural formula for connecting formal and informal learning. The Internet and Higher Education, 15(1), 3–8.
Fullan, M., & Langworthy, M. (2014). A rich seam: How new pedagogies find deep learning. Pearson.
Gee, J. P. (2017). Social linguistics and literacies: Ideology in discourses (5th ed.). Routledge.
Hobbs, R. (2017). Create to learn: Introduction to digital literacy. Wiley.
Kress, G. (2010). Multimodality: A social semiotic approach to contemporary communication. Routledge.
Lankshear, C., & Knobel, M. (2015). Digital literacy and digital literacies: Policy, pedagogy and research considerations. Nordic Journal of Digital Literacy, 10, 8–20.
Livingstone, S. (2019). Audiences in an age of datafication: Critical questions for media research. Television & New Media, 20(2), 170–183.
OECD. (2020). Education in the digital age: Healthy and happy children. OECD Publishing.
OECD. (2021). 21st-century readers: Developing literacy skills in a digital world. OECD Publishing.
Redecker, C. (2017). European framework for the digital competence of educators: DigCompEdu. Publications Office of the European Union.
Twenge, J. M. (2017). iGen. Atria Books.
UNESCO. (2018). A global framework of reference on digital literacy skills. UNESCO Institute for Statistics.
UNESCO. (2021). Reimagining our futures together: A new social contract for education. UNESCO.
van Dijk, J. (2020). The digital divide. Polity Press.
دانلود
گاهشمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
